نظارت بر ساختوساز در تهران بر پایه گزارشهای مرحلهای انجام میشود. مهندس ناظر در پایان هر مرحله شاخص — پی و فونداسیون، اسکلت، سفتکاری، نازککاری و پایان کار — وضعیت انطباق کار با نقشههای تأییدشده را ثبت میکند. این گزارشها مبنای صدور پایان کار هستند و نبود هر کدام، پرونده را متوقف میکند.
در ماههای اخیر تاکید بیشتری بر ثبت بههنگام این گزارشها در سامانه دیده میشود. منطق موضوع روشن است: گزارشی که چند ماه پس از اجرای مرحله ثبت شود، عملاً قابلیت کنترل خود را از دست داده، چون کار پوشیده شده و بازدید مجدد چیزی را نشان نمیدهد. آرماتور فونداسیونی که زیر بتن رفته، دیگر قابل بازبینی نیست.
هزینه تأخیر برای مالک چند لایه است. لایه اول، توقف پیشروی پرونده و طولانی شدن زمان اخذ پایان کار است. لایه دوم، ریسک اجرای مراحل بعدی روی کاری است که هنوز تأیید نشده؛ اگر مغایرتی کشف شود، اصلاح آن پس از پوشیده شدن، چند برابر هزینه دارد. لایه سوم، اختلاف احتمالی با پیمانکار بر سر مسئولیت این اصلاح است.
نقش مالک در این زنجیره فعال است، نه منفعل. هماهنگی بازدید ناظر پیش از هر بتنریزی یا پوشاندن کار، وظیفهای است که معمولاً به پیمانکار سپرده میشود و گاهی فراموش میشود. توصیه ما این است که مالک یک برنامه زمانی ساده از مراحل بازدید داشته باشد و پیشرفت کار را با آن تطبیق بدهد. در پروژههای تحت نظارت دفتر، این برنامه در ابتدای کار به مالک تحویل داده میشود.
